Taras, na który jest kilka tysięcy złotych, a nie kilkanaście, wymaga innych decyzji niż ten z katalogu: mniej metrów, prostsza nawierzchnia, meble z gotowych elementów albo z palet. Dobry pomysł na tani taras zaczyna się od wyboru materiałów, które kupi się w markecie budowlanym i ułoży bez specjalistycznej ekipy. Poniżej dziewięć kierunków, od betonowych płyt i jasnego żwiru po palety i lekkie zadaszenie z żagla, z uwagą, co da się zrobić samemu, a gdzie przyda się fachowiec. Na końcu: na czym oszczędzać i ile metrów tarasu można zbudować bez urzędu.

Pomysły na tani taras: dziewięć kierunków z niedrogich materiałów

Nowoczesny taras z szarych płyt betonowych, grafitowych mebli i dużych donic

Wielkoformatowe płyty betonowe w jasnej i ciemnej szarości dają prosty, geometryczny wygląd, bez ozdobnych wzorów. Do tego pasują meble z czarnego lub grafitowego metalu, niski stół i donice z jedną rośliną: trawą ozdobną albo bukszpanem. Dla ocieplenia wystarczy drewniany stolik lub ławka w kolorze dębu. Wieczorem sprawdzą się lampy solarne w ciepłej barwie, a nie punktowe kinkiety wymagające kabla.

Płyty to jedna z najtańszych nawierzchni, bo materiał kosztuje od 40 do 90 zł za m². Układa się je samodzielnie, ale są ciężkie i wymagają wypoziomowanego gruntu, więc praca w pojedynkę jest męcząca. Zamiast płyt 50×50 cm można wybrać mniejszy format, który łatwiej nosić, kosztem większej liczby fug.

Skandynawski taras z jasnej deski, bieli i lnianych tekstyliów

Jasne drewno jest tu głównym bohaterem. Najtańszą deską tarasową pozostaje impregnowana sosna, którą można zabezpieczyć bezbarwnym olejem albo bielonym lazurowaniem. Trzeba jednak liczyć się z tym, że sosna wytrzymuje zwykle 8 do 12 lat i wymaga olejowania co rok. To kierunek dla osób, którym nie przeszkadza coroczna pielęgnacja w zamian za niski koszt na starcie.

Kolory trzymają się bieli, jasnej szarości i beżu, a akcenty dają czarny metal latarni i zieleń roślin w donicach: lawenda, paprocie, trawy. Meble mogą być z sosny lub akacji, z poduszkami z lnu lub grubej bawełny w kolorze ecru. Dobrze działa też prosty biały stolik i kilka lampionów. Na podłożu z istniejącej betonowej wylewki deskę układa się na legarach, co podnosi poziom nawierzchni, więc przy drzwiach balkonowych trzeba to uwzględnić.

Boho na tarasie z plecionką, kilimem zewnętrznym i girlandami świetlnymi

Ten kierunek jest dla tych, którzy mają już jakąkolwiek nawierzchnię i nie chcą jej ruszać. Cała zmiana dzieje się w dodatkach: kosze i pufy z technorattanu, plecione fotele, dywan zewnętrzny z geometrycznym wzorem, poduszki w kolorze terakoty, musztardy i kremu. Naturalne materiały w modzie to drewno, wiklina i bambus oraz bawełna i len, więc można je łączyć bez obaw o niemodny efekt.

Klimatu dodają girlandy żarówek, lampiony i makramy na ścianie. Trzeba pamiętać, że naturalna wiklina źle znosi deszcz, więc bez zadaszenia lepiej wybrać technorattan lub chować plecionki na zimę i w czasie ulew. Dywan z polipropylenu można wyprać wężem i szybko schnie. Budżet jest tu najniższy: kilka dodatków z sieciówek meblowych i marketów ogrodowych, bez żadnej budowy.

Rustykalny taras z kostki brukowej w szarościach i beżach, z drewnianą ławą i kwiatami w donicach

Kostka brukowa ma wiejski charakter, szczególnie w mieszance szarości, piaskowego beżu i przygaszonej cegły. Materiał kosztuje od 35 do 80 zł za m², a pojedyncze uszkodzone elementy łatwo wymienić, co jest zaletą na lata. Układanie samodzielne jest możliwe, ale prosty wzór, np. równoległe rzędy, wychodzi taniej: zbyt ozdobny wzór podnosi koszt cięcia i układania.

Do takiej nawierzchni dobrze pasują drewniana ława z sosny, stół z grubych desek, skrzynie na poduszki i gliniane donice z pelargoniami, ziołami lub lawendą. Metalowa miska lub konewka jako dekoracja domyka klimat. Jeśli tuż obok jest nowoczesna elewacja, taki taras może wyglądać nie na miejscu, więc trzeba sprawdzić, jak kolor kostki gra z kolorem ściany domu.

Taras z palet pomalowanych na biało i szaro, z siedziskami z poduszkami

Platforma z palet, podłoga lub sofa z palet, stolik na kółkach: to najbardziej samodzielny kierunek w tekście. Efekt zależy od wykończenia, więc palety trzeba oszlifować i pomalować farbą lub lazurą do drewna na zewnątrz. W białym, jasnoszarym lub grafitowym kolorze z poduszkami w musztardzie lub zieleni wyglądają jak gotowe meble, a nie odzysk. Dodatkowo można zamontować kółka lub nogi, jeśli stół ma być mobilny.

Wymaga to wyboru palet z oznaczeniem HT (obróbka cieplna), a nie po chemicznym kurzeniu. Warto pamiętać, że to rozwiązanie sezonowe: taras z palet działa głównie jako wariant tymczasowy lub sezonowy, nie nawierzchnia na lata. Przy bardzo oszczędnym DIY 10 m² kosztuje od 500 do 1500 zł, wliczając podstawowe materiały.

Jasny żwir z kilkoma płytami krokowymi, trawami ozdobnymi i lawendą

Dla tych, którzy nie lubią sztywnej geometrii, żwir daje miękki, ogrodowy efekt. Jasnoszare, kremowe lub grafitowe kruszywo, przez które prowadzi kilka dużych płyt betonowych, wygląda jak zaplanowany ogród, a nie jak plac budowy. Dobrze wyglądają obok trawy ozdobne, lawenda, rozchodniki, ceramiczna donica i dwa składane krzesła z małym stolikiem bistro.

Żwir lub grys kosztuje około 25 do 70 zł za m², więc to jedna z najtańszych opcji. Pod spodem warto położyć geowłókninę, a brzegi zamknąć obrzeżem. Przy lekkim użytkowaniu żwir sprawdza się dobrze, ale to zły wybór dla osób z wózkiem, na szpilki albo z krzesłami na kółkach: kruszywo wciąga koła i trafia do domu na podeszwach.

Jasnoszara odmalowana wylewka z drewnianymi meblami i dywanem zewnętrznym

Stary, nieładny beton po pomalowaniu potrafi wyglądać jak nowa posadzka. Farba do betonu przeznaczona na zewnątrz, w jasnoszarym, grafitowym lub ceglastym kolorze, wystarczy w dwóch warstwach. Zamiast jednolitej szarości można zrobić pasy lub szachownicę z taśmy malarskiej, co przy małej powierzchni daje efekt zbliżony do płytek za ułamek ceny.

Podłoże musi być czyste, suche i bez luźnych fragmentów, więc przed malowaniem trzeba umyć je myjką ciśnieniową i naprawić pęknięcia. Stary drewniany podest można odświeżyć lazurą kryjącą w szarości lub bieli. Do tego drewniane meble, dywan z polipropylenu i kilka donic. Na starych płytkach ceramicznych farba trzyma się słabiej, więc traktuj ją jako rozwiązanie na kilka sezonów.

Taras z szarej deski kompozytowej na lata, bez olejowania i szlifowania

Dla osób, które nie chcą co roku sięgać po pędzel, deski z kompozytu są wygodniejsze od drewna: są odporne na wilgoć i UV i nie wymagają cyklinowania ani corocznego olejowania. Kolory to szary, ciemny brąz lub tek, a faktura ryflowana lub z wytłoczonym usłojeniem. Do tego proste meble aluminiowe lub z technorattanu.

To najdroższy kierunek w tym tekście, więc pasuje do małej powierzchni. Sama deska to od 150 do 300 zł za m², a legary i klipsy dokładają 80 do 200 zł za m². Przy 10 m² wychodzi więc od 2300 do 5000 zł za materiały. Można kupić zestaw do samodzielnego montażu, a robocizna ekipy to 120 do 200 zł za m². Pamiętać trzeba, że kompozyt silnie się nagrzewa w słońcu, więc przy pełnym nasłonecznieniu lepszy jest jasny szary odcień niż ciemny brąz.

Ziemista paleta z piaskowym beżem i szałwiową zielenią pod żaglem cieniującym

Beże, piaskowe szarości i przygaszone zielenie to paleta, która dominuje w tegorocznych aranżacjach tarasów, razem z niskimi modułowymi meblami. Wystarczy modułowa sofa z technorattanu z poduszkami w kolorze piasku i szałwii, niski stolik z drewna akacji i dywan z grubą fakturą. Ten zestaw można ustawić na każdej nawierzchni, od betonu po kostkę, bez remontu.

Lekkie zadaszenie załatwiają żagle przeciwsłoneczne, parasole na wysięgniku lub maty bambusowe. Żagiel łapie wiatr jak prawdziwy żagiel, więc punkty mocowania, słupki lub ściana, muszą być solidne. Do tego zioła, oliwki lub lawenda w donicach i solarne lampy. To kierunek dla osób, które chcą urządzić taras od razu, nie zmieniając podłoża.

Na czym oszczędzać na tanim tarasie, a na czym nie

Pieniądze zostawiaj tam, gdzie nie da się poprawić po sezonie. Najtańszy materiał położony na źle przygotowanym podłożu zapadnie się po pierwszej zimie.

  • Nie oszczędzaj na podbudowie i korytowaniu pod płyty lub kostkę. Taras na gruncie z płyt układany samodzielnie to od 4000 do 5500 zł przy 20 m² z korytowaniem i układaniem, a z pełną robocizną od 6000 do 8500 zł.
  • Oszczędzaj na formie: prosta geometria i mniej obrzeży obniżają koszt.
  • Oszczędzaj na meblach i tekstyliach: gotowe zestawy z sieciówek, palety i dodatki można dokupować etapami, a nawierzchnia zostaje.

Woda z tarasu na gruncie musi spływać od ściany domu, więc nawierzchnia powinna mieć lekki spadek od budynku, a nie do niego.

Przepisy: ile metrów tarasu zrobisz bez urzędu

Przydomowy taras naziemny o powierzchni zabudowy do 35 m² nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Zadaszony taras mieści się w tym limicie, jeśli także dach nie przekracza 35 m². Większy taras wymaga zgłoszenia, a zgłoszenie składa się w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta na prawach powiatu. Pozwolenie jest potrzebne powyżej 50 m² oraz wtedy, gdy taras staje się częścią konstrukcji budynku, np. nad garażem czy pokojem.

Brak zgłoszenia nie zwalnia z innych zasad. Taras musi być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania, a trzeba sprawdzić, czy nie przekraczasz dopuszczalnego procentu zabudowy działki ani norm powierzchni biologicznie czynnej.